Ortaçağın dahi matematikçisi olarak anılan Leonardo Fibonacci, 13. yüzyılın başlarında Liber Abaci adlı bir kitap yayınlamıştı. Bu kitapta ileride kendi adıyla anılacak bir sayı dizisi ortaya koymuştu.

Bu sayı dizisindeki her sayı bir önceki sayı ile toplanarak ilerliyordu:

0+1=1, 1+1=2, 1+2=3, 2+3=5, 3+5=8…

0, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377…

Bu sayı dizisinin en dikkat çekici özelliği, her sayının kendisinden bir önceki sayıya bölünmesi ile her aşamada gittikçe 1,618 rakamına yaklaşılmasıdır. Bu rakam matematikte “altın oran” olarak adlandırılmaktadır.

Altın orana şaşırtıcı bir şekilde doğadaki birçok canlı ve cansız varlıkta rastlamak mümkündür. Ayçiçeği, papatya, çam kozalağı ve tütün bitkisinin anatomisinde, insan vücudunda ve mimari eserlerin yapısında bu orana rastlanabilir. Ekonominin insan hayatının bir parçası olması ve yatırımcının psikolojisini yansıtması sebebiyle finansal piyasalarda da altın oranın izleri görülmektedir. Bu yüzden Fibonacci’nin sayı dizisi, Forex piyasalarında da sıkça kullanılan bir analiz aracı haline gelmiştir.

Fibonacci sayı dizisinde, küçük sayının büyük sayıya bölümü 0,618’e yakın bir oran oluşturur. Büyük sayının küçük sayıya bölümüyle ise 1,618’e yakın bir değer elde edilir. Bu iki değer arasında çeşitli hesaplamalarla kurulan ilişkiler Fibonacci oranlarını vermektedir.

Forex piyasalarında analiz yapılırken bu oranlardan daha çok 0,618, 0,500, 0,382 kullanılmakta, ancak 0,236 ve 0,764 oranlarına da yer verilmektedir. Bahsedilen bu oranlar Forex piyasalarında destek ve direnç seviyelerini belirlemek için kullanılır. Teknik analizde Fibonacci oranlarından faydalanmanın birkaç yöntemi vardır. Bunları şu şekilde sıralayabliriz:

  1. Retracement (Düzeltme Seviyeleri)
  2. Time Zones (Zaman Aralıkları)
  3. Fan
  4. Arcs (Yaylar)
  5. Expansion

Fibonacci Düzeltme Seviyeleri (Fibonacci Retracement)

En çok kullanılan Fibonacci analiz yöntemi olarak bilinir. Bu yöntemde genellikle 0,236, 0,382, 0,500 ve 0,618 katsayıları esas alınmaktadır.

Ana trendin dip seviyesinden zirveye doğru çekilen çizgiyle destek ve direnç noktaları tespit edilir. Kısa vadede de kullanılabilen bu yöntem, daha ziyade orta ve uzun vadede başarılı olmaktadır.
 

Fibonacci Fanları (Fibonacci Fans)

Fibonacci düzeltme seviyelerinden sonra en çok kullanılan Fibonacci analiz yöntemlerinden biridir. Dip ve zirve noktası arasına çekilen çizgiyle belirlenir. Ancak bu yöntemde çizgi, ara trendin tepesinde çizilir. %38.2, %50, %61,8 seviyeleri esas alınır. Çizgiyi yükseliş grafiklerinde dipten zirveye, düşüş grafiklerinde zirveden dibe doğru çizmek gerekmektedir.

Fibonacci fan çizgileri, yükselen trendlerde destek ve direnç seviyelerini belirlemek için kullanılmaktadır. Yükselen trendlerde fiyat hareketlerinin 38,2 seviyesinin üzerine çıkması, așırı bir yükselişe işarettir ve bu seviyeden sonra bir düzeltme hareketi gelebilir.   

Fiyatların 61,8 çizgisinin aşağısına inmesi ise aşırı bir düşüş olduğuna işarettir. Bu düşüşten belirli bir süre sonra trend tam tersine dönebilir.
 

Fibonacci Zaman Bölgeleri (Fibonacci Time Zones)

Bu yöntemde Fibonacci çizgisi fiyatlar değil zaman değişkeni esas alınarak çizilir. Forex piyasalarında fiyat hareketlerinin belirli zaman aralıklarına göre değişim göstermesi, zamanın da önemli bir analiz konusu olmasını beraberinde getirmektedir.

Fibonacci zaman bölgeleri, dip ya da zirve noktası referans alınarak çizilen dikey çizgilerden olușmaktadır. Dip ya da zirve, 0 noktası olarak kabul edilmektedir. Fiyat grafiğinin üstündeki çizgiler üzerine Fibonacci sayıları mevcuttur. Birinci Fibonacci sayısı 1, bir günlük zaman aralığını, ikinci Fibonacci sayısı olan 2, iki günlük zaman aralığını ve beșinci Fibonacci sayısı olan 8, sekiz günlük zaman aralığını temsil etmektedir. Fibonacci zaman bölgeleri; 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21. ve 34 günlük çizgilerden oluşmaktadır.

Fibonacci zaman bölgeleri analizinin temel işlevi, geçmiş fiyat hareketlerine dayanarak gelecekteki sert hareketlerin yaşanabileceği zamanlar ve dalgalanmanın süresi hakkında bilgi vermektir.
 

Fibonacci Yayları (Fibonacci Arcs)

Fibonacci düzeltme seviyelerinin dairesel versiyonudur ve trendin dip seviyesinden zirve seviyesine doğru bir çizgi çekilerek oluşturulur. Fibonacci yayları; %38,2, %50.0 ve %61,8 seviyelerini esas alır.
Yayın yukarı ucunun destek, aşağı ucunun ise direnç noktası olduğu kabul edilir.
 

Fibonacci Genişleme Seviyeleri (Fibonacci Expansion)

Destek ve direnç seviyelerini tespit edebilmek için kullanılan önemli bir araçtır. Fibonacci genişleme çizgisi; yükselen bir trendde dip-tepe-dip, düşen bir trendde ise tepe-dip-tepe noktaları referans alarak çizilir. Bu aracın işlevi, fiyatların hangi noktada düzeltmeye girebileceğini öngörebilmektir.

Aşağı yönlü hareketlerde tepe, dip ve düzeltme hareketi, destek seviyelerini belirler. Yukarı yönlü hareketlerde ise dip, tepe ve düzeltme hareketi, muhtemel direnç seviyeleri hakkında bilgi vermektedir. En çok görülenler %61,8, %161,8, %261,8, %432,8, %616,8 seviyeleridir.